Produkcja i raportowanie
Kontrola celna lub WIJHARS w winnicy – jak przygotować ewidencję, by celnik obsłużył się sam?
Na co zwracają uwagę kontrolerzy urzędu celno-skarbowego i WIJHARS w winiarni, jakie dokumenty muszą się ze sobą zgadzać, jakie nieprawidłowości wychodzą najczęściej – i jak przygotować teczkę, w której kontroler sam znajdzie odpowiedź.
„Dokumenty powinny być zrobione tak, żeby celnik bez mojej pomocy był w stanie wszystko znaleźć: co, ile, w jakiej kadzi – żeby odwzorowywały proces”. To zdanie usłyszeliśmy od właściciela jednej z winnic, z którymi rozmawialiśmy przy budowie Digiwine. Ta sama osoba dodała, że przez pierwsze cztery lata kontrola się nie pojawiła, a w piątym roku przyjechała w samym środku zbiorów.
Nie da się przewidzieć, kiedy przyjdzie kontrola. Można za to przygotować ewidencję tak, żeby każdy dzień był „dniem kontroli”. Poniżej praktyczny przegląd tego, kto kontroluje winiarnię, na co patrzy, jakie nieprawidłowości wychodzą najczęściej i jak skompletować teczkę, która sama prowadzi kontrolera.
Kto kontroluje winiarnię i w jakim zakresie
Producent wina z winogron odpowiada przed kilkoma instytucjami naraz. Każda ma inny cel, ale wszystkie sięgają do tych samych danych: ile owocu przyjęto, ile wina powstało, co z nim zrobiono i gdzie trafiło.
| Instytucja | Czego pilnuje | Na co patrzy w praktyce |
|---|---|---|
| Urząd celno-skarbowy (KAS) | Akcyza, znaki akcyzy, zgodność ilościowa | Dokumentacja nastawu, kupażu i kontroli rozlewu, zgłoszenia operacji, stany zbiorników, ubytki, banderole, deklaracje AKC |
| WIJHARS | Jakość handlowa, zgodność z opisem, certyfikacja | Rejestry przychodów i rozchodów, dokumenty towarzyszące, certyfikacja wina odmianowego i rocznikowego, etykieta i e-etykieta |
| KOWR | Rejestr przedsiębiorców (poza drobnym producentem wina z upraw własnych), ewidencja winnic, deklaracje | Informacja o zamiarze wyrobu wina, deklaracje zbiorów, produkcji i zapasów |
| WIORiN (PIORiN) | Uprawy winorośli, środki ochrony roślin | Zgodność upraw z ewidencją winnic, stosowanie środków ochrony roślin i dokumentacja zabiegów |
| Sanepid | Bezpieczeństwo żywności | Warunki sanitarne w zakładzie |
Z perspektywy winiarza to jedna i ta sama historia opowiedziana na pięć sposobów. Jeśli liczby w każdej wersji są inne, kontrola szybko to zauważy.
Zakres kontroli wynika z konkretnych przepisów. Dla urzędu celno-skarbowego jest to m.in. § 3 rozporządzenia w sprawie kontroli celno-skarbowej niektórych wyrobów akcyzowych: kontrola produkcji, oznaczania znakami akcyzy, obrachunek stanu zapasów, pobieranie próbek, kontrola dokumentacji i terminowości wpłat oraz stanu urządzeń, pomieszczeń i naczyń. Właściwość WIJHARS, KOWR i WIORiN określają art. 10, 17 i 18 ustawy o wyrobach winiarskich. Pełna lista aktów jest na końcu artykułu.
Kontrola celno-skarbowa: na co zwracają uwagę kontrolerzy
Wino to wyrób akcyzowy. Producent, którego średnia roczna produkcja wina (liczona z co najmniej trzech kolejnych lat winiarskich) nie przekracza 1000 hl, może produkować poza składem podatkowym (art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym). Producent rozpoczynający działalność składa w tej sprawie oświadczenie do naczelnika urzędu skarbowego (art. 47 ust. 1a). W zamian musi prowadzić dokumentację, która pozwala urzędowi odtworzyć każdą operację na wyrobie. Kontrolerzy sprawdzają przede wszystkim cztery obszary.
1. Czy stan faktyczny zgadza się z dokumentami
Najbardziej bezpośredni test: kontroler staje przed zbiornikiem i porównuje to, co widzi, z tym, co jest zapisane.
- Oznaczenie zbiorników. Producent ma obowiązek przygotować i oznaczyć urządzenia, pomieszczenia i naczynia służące do produkcji (art. 74 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej). Przed rozpoczęciem produkcji poza składem podatkowym urząd przeprowadza urzędowe sprawdzenie. Do zgłoszenia dołącza się m.in. plan miejsca produkcji i magazynowania oraz wykaz pomieszczeń, urządzeń i naczyń z ich nazwami i numeracją (§ 2 ust. 1 pkt 3 i § 3 ust. 3 rozporządzenia w sprawie urzędowego sprawdzenia).
- Pomiar objętości. Kontroler sprawdza, czy ilość w zbiorniku odpowiada ewidencji. Liczy się też to, czym mierzysz: do zgłoszenia dołącza się wykaz legalizowanych przyrządów pomiarowych z zakresem ich użytkowania, a ustawa wymaga przyrządów podlegających prawnej kontroli metrologicznej tam, gdzie przewidują to przepisy odrębne.
- Ruchy, których nie ma na papierze. Pusty zbiornik, który według ewidencji jest pełny, albo wino w zbiorniku, którego nie ma w żadnym dokumencie, to najszybsza droga do protokołu z nieprawidłowościami.
2. Czy dokumentacja produkcji jest kompletna i ciągła
Od 1 stycznia 2024 roku zakres tej dokumentacji określa rozporządzenie Ministra Finansów z 22 grudnia 2023 r. w sprawie ewidencji, dokumentacji i protokołów dotyczących wyrobów akcyzowych i znaków akcyzy (§ 39–42). Producent wina prowadzi trzy dokumentacje (w praktyce wciąż często nazywane metryczką, kartą i księgą):
- Dokumentacja nastawu: numer pojemnika, data nastawu, rodzaj wyrobu, ilość zużytych składników (litry lub kg), ekstrakt składników (% i kg), rozliczenie nastawów przyjętych na leżakownię (ilość, data, numery pojemników) oraz straty rzeczywiste stwierdzone po fermentacji.
- Dokumentacja kupażu lub wytwarzania wyrobu winiarskiego: numer pojemnika, data, rodzaj i typ wyrobu, ilość składników, zawartość alkoholu i ekstraktu całkowitego, rozliczenie otrzymanego wina (data, numer dowodu, miejsce, numery pojemników, rozchód i stan w litrach) oraz straty po leżakowaniu lub kupażu.
- Dokumentacja kontroli rozlewu wyrobów winiarskich: data czynności, przychody wina z leżakowni lub kupażowni, rozchody (liczba opakowań danej pojemności i litry przekazane do magazynu), stan w litrach, straty po rozlewie oraz ilość, od której powstaje zobowiązanie podatkowe.
Kontroler sprawdza nie tylko to, czy te dokumenty istnieją, ale czy są prowadzone zgodnie z zasadami z tego samego rozporządzenia:
- dokumentacja nastawu i kupażu prowadzona na papierze jest przed rozpoczęciem wypełniania rejestrowana i opatrywana pieczęcią przez naczelnika urzędu celno-skarbowego (§ 6 ust. 2),
- wpisy na papierze są trwałe i wyraźne, a korekta to przekreślenie, po którym pierwotna treść pozostaje czytelna, z podpisem i datą (§ 6 ust. 3),
- zapisy są ciągłe i pozwalają zidentyfikować każdy wyrób i każdą operację (§ 2 ust. 1),
- wpis powstaje w porządku chronologicznym, niezwłocznie po operacji, najpóźniej następnego dnia roboczego (§ 2 ust. 3),
- dokumentacja elektroniczna musi m.in. identyfikować osobę i datę każdej poprawki oraz uniemożliwiać usuwanie wpisów (§ 8).
Ostatni punkt najczęściej przegrywa z kampanią. W czasie zbiorów nikt nie ma głowy do papierów, więc zapisy powstają „w weekend, z pamięci”. Kierownik produkcji jednej z większych winiarni ujął to tak: w trakcie zbiorów prowadzenie dokumentacji jest najtrudniejsze, bo pracy jest dużo, a dni długie. Potrzebne jest narzędzie, które pozwala w czwartek wiedzieć, co działo się w poniedziałek.
3. Czy operacje zostały zgłoszone z wyprzedzeniem
Producent wina ma obowiązek informować naczelnika urzędu celno-skarbowego o terminach czynności podlegających kontroli (art. 74 ust. 1 pkt 5 ustawy o KAS). Szczegóły określa rozporządzenie w sprawie kontroli celno-skarbowej niektórych wyrobów akcyzowych. Co najmniej dzień przed rozpoczęciem procesów produkcyjnych producent przesyła wykaz procesów technologicznych albo produkcyjnych (§ 29 w zw. z § 30), który zawiera:
- określenie wyrobów, które będą produkowane,
- datę i planowaną godzinę rozpoczęcia produkcji, w tym nastawu, alkoholizowania oraz przekazania wyrobów z magazynu do przerobu,
- ilość i rodzaj surowców,
- numery i pojemność naczyń, w których będzie prowadzona fermentacja,
- datę i godzinę rozpoczęcia obciągu po zakończeniu fermentacji,
- przewidywaną ilość wyprodukowanych wyrobów.
Osobno, co najmniej dzień przed oznaczaniem wina znakami akcyzy, przesyła się informację o planowanej ilości i rodzaju wyrobów, rodzaju opakowań oraz miejscu i terminie banderolowania (§ 33).
Kontroler porównuje zgłoszenia z dokumentacją nastawu, kupażu i rozlewu. Operacja zapisana w dokumentacji, ale nigdy niezgłoszona, albo banderolowanie w innym terminie niż zgłoszony, to typowe rozbieżności.
4. Czy ilości, ubytki i banderole się bilansują
To obszar, w którym najłatwiej o domiar akcyzy.
- Ubytki. Straty technologiczne, np. wino zostające w wężu, osady, filtracja czy próbki do laboratorium, muszą być udokumentowane: wszystkie trzy dokumentacje mają rubryki na straty rzeczywiste (§ 40–42 rozporządzenia o ewidencji i dokumentacji). Ubytki wyrobów akcyzowych są przedmiotem opodatkowania akcyzą (art. 8 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym). Zwolnione są ubytki w granicach norm, a ponad normę tylko do wysokości rzeczywistych strat, jeśli podmiot udowodni ich naturalny charakter (art. 30 ust. 4a). Normy dla wyrobów winiarskich przy magazynowaniu, przyjęciu, wydaniu i przemieszczaniu określa § 10 rozporządzenia w sprawie norm dopuszczalnych ubytków. Jedna z winiarni opowiadała nam, że urząd spodziewa się określonego poziomu strat, który w rzeczywistości nie zawsze jest taki sam. Tym bardziej opłaca się mieć własne, rzetelne zapisy strat.
- Znaki akcyzy. Liczba naklejonych banderol musi odpowiadać liczbie butelek przekazanych do magazynu wyrobów gotowych. Uszkodzone i niewykorzystane znaki trzeba rozliczyć i opisać w protokołach (art. 138m ustawy, wzory protokołów w rozporządzeniu o ewidencji i dokumentacji). Zasady oznaczania określa rozporządzenie w sprawie oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy. Więcej o tym piszemy w artykule o księdze banderolowania i Excelu.
- Deklaracje i płatności. Akcyzę rozlicza się w miesięcznych okresach rozliczeniowych, z terminem złożenia deklaracji i wpłaty do 25. dnia następnego miesiąca (art. 21 ust. 1 ustawy). W 2026 roku stawka dla wina wynosi 233 zł od hektolitra wyrobu gotowego (art. 165a ust. 1 pkt 3 lit. e; docelowa stawka z art. 95 ust. 4 to 245 zł/hl). Mały producent wina (niezależny od innych producentów, ze średnią roczną produkcją do 1000 hl) stosuje stawkę w wysokości 50% stawki podstawowej (art. 95 ust. 5 i 7).
Prowadź winiarnię bez chaosu w papierach
Digiwine łączy ewidencję, fermentację i raportowanie w jednym miejscu — tak, by obowiązki nie zabierały czasu na wino.
Kontrola WIJHARS: na co zwracają uwagę inspektorzy
Urząd celno-skarbowy liczy litry, WIJHARS sprawdza, czy wino jest tym, za co się podaje. Wojewódzki inspektor jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych jest w sektorze wina organem właściwym m.in. do kontroli urzędowej dokumentów towarzyszących i rejestrów przychodów i rozchodów oraz do certyfikacji wina (art. 17 ustawy o wyrobach winiarskich).
Rejestry przychodów i rozchodów oraz zabiegi enologiczne
Producent prowadzi rejestr przychodów i rozchodów produktów sektora wina. Jego zakres określają unijne rozporządzenia 2018/273 (art. 29) i 2018/274 (rozdział IV), a ustawa o wyrobach winiarskich dodaje m.in. obowiązek opisywania przypadkowych zmian objętości z podaniem przyczyny, oznaczania spożycia własnego, wpisywania numeru certyfikatu wina oraz zamykania rejestru 31 lipca każdego roku (art. 28 i art. 30 ust. 8). Inspektor sprawdza rzetelność rejestru:
- czy każde przyjęcie i wydanie ma datę, ilość, opis produktu, numer partii (gdy jest wymagany) i odwołanie do dokumentu towarzyszącego lub certyfikatu (art. 15 rozporządzenia 2018/274),
- czy zbiorniki są oznaczone, z podaniem pojemności nominalnej, a przy operacjach widać, w jakim naczyniu był produkt przed i po zabiegu (art. 15–16),
- czy zabiegi takie jak wzbogacanie (podnoszenie zawartości alkoholu), odkwaszanie, zakwaszanie, słodzenie, kupaż i rozlew są zapisane z rodzajem i ilością użytych produktów oraz ilością produktu przed i po operacji (art. 29 rozporządzenia 2018/273, art. 16 rozporządzenia 2018/274),
- czy wpisy zostały dokonane na czas: przyjęcia, wydania i operacje najpóźniej następnego dnia roboczego, a wzbogacanie w dniu zabiegu (art. 20 rozporządzenia 2018/274),
- czy kupaże są udokumentowane tak, że da się odtworzyć skład wina.
Przepisy nie narzucają jednego formularza rejestru. W wielu winiarniach używa się „karty produkcji wina” z kolumnami: data, surowiec podstawowy, surowiec dodatkowy, proces, produkt, ubytek, uwagi i numer zbiornika. Przygotowaliśmy jej wersję uzupełnioną o dane, których wymagają przepisy, a których w takich kartach często brakuje: numer partii, numer dokumentu (dowodu, dokumentu towarzyszącego lub certyfikatu), zbiornik przed i po operacji oraz przyczynę ubytku.
Karta produkcji wina (rejestr przychodów i rozchodów) – przykładowy wzór PDF
Układ znany z praktyki, uzupełniony o dane z art. 15–16 i 20 rozp. 2018/274 oraz art. 28 ustawy o wyrobach winiarskich. A4 poziomo.
System kontroli wewnętrznej i osoba odpowiedzialna za jakość
Przedsiębiorca wykonujący działalność w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich (wpisany do rejestru prowadzonego przez KOWR) musi też (art. 8 ust. 1 ustawy o wyrobach winiarskich):
- opracować na piśmie i wdrożyć system kontroli wewnętrznej obejmujący co najmniej częstotliwość i sposób pobierania próbek do badań jakości, metody badań oraz sposób postępowania z wyrobami niespełniającymi wymagań,
- posiadać plan obiektów przeznaczonych do wyrobu lub rozlewu,
- wyznaczyć osobę odpowiedzialną za kontrolę jakości wyrobów winiarskich.
Ten obowiązek nie dotyczy drobnego producenta wina z upraw własnych, czyli producenta ze średnią produkcją poniżej 1000 hl wina rocznie (z co najmniej trzech lat winiarskich), wyrabianego z winogron z własnych upraw albo – w ilości nie większej niż 50% wagowo wszystkich surowców – z upraw położonych w tym samym województwie lub powiatach z nim sąsiadujących. Jego działalność nie jest działalnością regulowaną i nie wymaga wpisu do rejestru (art. 7 ust. 2 pkt 1 i art. 2 pkt 24 ustawy). Rejestr przychodów i rozchodów oraz obowiązki akcyzowe obowiązują jednak niezależnie od skali.
Odmiana i rocznik na etykiecie: reguła 85%
Informacja o odmianie i roczniku na etykiecie wymaga certyfikacji partii wina. Wniosek składa się do wojewódzkiego inspektora jakości handlowej właściwego dla miejsca wyrobu wina, nie później niż 2 tygodnie przed zbiorem winogron przeznaczonych na daną partię i nie później niż do 15 września (art. 30 ust. 4 ustawy o wyrobach winiarskich). Uprawę weryfikuje wojewódzki inspektor ochrony roślin i nasiennictwa (art. 18). Certyfikat wydaje WIJHARS po zweryfikowaniu finalnej wielkości partii na podstawie rejestru przychodów i rozchodów (art. 30 ust. 5). Wymagania dla rocznika i odmiany określają art. 49 i 50 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/33:
- nazwę jednej odmiany można podać, jeśli stanowi co najmniej 85% wina,
- rocznik oznacza, że co najmniej 85% winogron zebrano w danym roku.
Tu dokumentacja kupażu przestaje być formalnością. Kierownik produkcji dużej winiarni powiedział nam wprost: przekroczenie nawet o ułamek procenta, np. 84% zamiast 85%, to problem, więc gdzieś musi być udokumentowane, jak do tego doszło. Pułapką są dolewki (topping) winem innej odmiany lub z innego rocznika. Łatwo o nich zapomnieć, a zmieniają udział w gotowym winie. Przykład liczbowy pokazujemy w artykule o karcie kupażu i historii partii.
Etykieta i e-etykieta
WIJHARS sprawdza obowiązkowe elementy etykiety określone w art. 119 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 i rozporządzeniu 2019/33: kategorię produktu, zawartość alkoholu, miejsce pochodzenia, dane rozlewcy, alergeny (m.in. siarczyny), numer partii, objętość nominalną. Od 8 grudnia 2023 roku obowiązują też informacja o wartości odżywczej i wykaz składników (art. 119 ust. 1 lit. h oraz i, wprowadzone rozporządzeniem 2021/2117). Na opakowaniu można ograniczyć informację o wartości odżywczej do wartości energetycznej, a pełne dane podać elektronicznie, np. za kodem QR. Według IJHARS taka e-etykieta nie może gromadzić ani śledzić danych użytkowników ani pełnić funkcji marketingowych, a alergeny, np. „zawiera siarczyny”, muszą zostać na fizycznej etykiecie (art. 9 ust. 1 lit. c rozporządzenia (UE) nr 1169/2011).
Kluczowe pytanie inspektora: czy skład na e-etykiecie odpowiada temu, co faktycznie dodano do tej partii? Jeśli e-etykieta jest jedna dla wszystkich roczników, a do jednego z nich dodano gumę arabską albo kwas cytrynowy, rozbieżność jest gotowa.
Wyniki analiz
Kilku rozmówców zwracało uwagę na napięcie wokół wyników laboratoryjnych. Wyniki wykonane „usługowo” bywają kwestionowane, a inspekcja pobiera własne próbki. Dobra praktyka: badania do certyfikacji i na etykietę zlecaj w laboratorium o uznanej wiarygodności i zawsze przypinaj wynik do konkretnej partii i daty poboru, a nie do „wina białego 2025”.
Najczęstsze nieprawidłowości i skąd się biorą
| Nieprawidłowość | Typowa przyczyna | Jak jej zapobiec |
|---|---|---|
| Stan zbiornika inny niż w ewidencji | Przelanie wpisane „później”, dolewka niezapisana | Zapis w dniu operacji, najlepiej przy zbiorniku |
| Kupaż bez karty kupażu lub bez zgłoszenia | Kupaż „na próbę”, który został na stałe | Każde połączenie partii = nowa partia + karta |
| Udział odmiany lub rocznika nie do udowodnienia | Brak historii dolewek, pomieszane numery partii | Pełna historia partii z przodkami |
| Ubytki bez uzasadnienia | Straty w wężu, osady, próbki nieopisane | Dokumentacja strat z przyczyną i ilością |
| Zabieg bez wpisu (np. wzbogacanie, SO₂) | Dodatek zrobiony w nocy, zapisany na kartce | Rejestr zabiegów z dawką i jednostką |
| Banderole się nie bilansują | Uszkodzone znaki nierozliczone, rozlew bez powiązania z partią | Ewidencja znaków akcyzy powiązana z rozlewem |
| E-etykieta niezgodna z partią | Jedna e-etykieta na kilka roczników | Osobna wersja e-etykiety dla każdej partii |
| Korekty nieczytelne | Korektor, dopiski ołówkiem, „nowa wersja” pliku | Przekreślenie + podpis + data, historia zmian |
Teczka na kontrolę: co przygotować, zanim ktoś zapuka
Ta lista to punkt wyjścia. Dopasuj ją do wymagań swojego urzędu i inspektoratu.
- Plan zakładu z oznaczeniem pomieszczeń i zbiorników
- Wykaz zbiorników z pojemnościami i wykaz legalizowanych przyrządów pomiarowych
- Dokumentacja nastawu (metryczki) dla wszystkich partii z bieżącego roku winiarskiego
- Dokumentacja kupażu (karty kupażu) z rozliczeniem otrzymanego wina
- Dokumentacja kontroli rozlewu wyrobów winiarskich (księga rozlewu)
- Dokumentacja strat z przyczynami i ilościami
- Kopie zgłoszeń do naczelnika urzędu celno-skarbowego (procesy produkcyjne, banderolowanie)
- Akta weryfikacyjne z urzędowego sprawdzenia
- Ewidencja znaków akcyzy (przyjęte, naklejone, uszkodzone, zwrócone)
- Deklaracje AKC i potwierdzenia płatności
- Deklaracje KOWR (zbiory, produkcja, zapasy) i potwierdzenia złożenia
- Rejestr przychodów i rozchodów (np. karta produkcji wina) zamknięty na 31 lipca
- Pisemny system kontroli wewnętrznej, plan obiektów i wyznaczona osoba odpowiedzialna za jakość (jeśli dotyczy, art. 8 ust. 1 ustawy o wyrobach winiarskich)
- Certyfikaty WIJHARS dla win z odmianą lub rocznikiem
- Wyniki analiz przypisane do partii
- E-etykiety w wersji dla każdej partii w obrocie
- Ewidencja zabiegów ochrony roślin z winnicy
- Mapa piwnicy na dziś: co jest w którym zbiorniku, jaka partia, ile litrów
Ostatni punkt to dokładnie to, o czym mówił cytowany na początku winiarz: kontroler, który w kilka minut widzi, co jest w jakiej kadzi, nie musi o nic dopytywać.
Jak Digiwine pomaga przygotować się do kontroli
Digiwine nie zmienia przepisów ani nie składa zgłoszeń za Ciebie. Zmienia to, skąd biorą się dokumenty. Zamiast przepisywać te same liczby z karteczek do zeszytu, z zeszytu do Excela, a z Excela do formularza, wprowadzasz operację raz: przy zbiorniku, z telefonu, w dniu, w którym się wydarzyła. Z tego jednego zapisu powstają dokumenty.
- Mapa piwnicy. Widok wszystkich zbiorników z aktualną partią, objętością i rodzajem wina. Każdy zbiornik ma kod QR, który po zeskanowaniu otwiera jego kartę w aplikacji mobilnej.
- Historia każdej partii. Wszystkie pomiary, zabiegi, dodatki, przelania, kupaże i straty w porządku chronologicznym, łącznie z historią partii, z których dana partia powstała. Ten sam przebieg widać jako graf pochodzenia: od parceli w winnicy do butelki.
- Dokumenty z danych. Dokumentacja nastawu, dokumentacja kupażu, dokumentacja kontroli rozlewu wyrobów winiarskich, dokumentacja strat, ewidencja zabiegów ochrony roślin i „stan obecny” winiarni. Do tego deklaracje KOWR (zbiorów, produkcji, zapasów) przygotowywane z tych samych danych, gotowe do wydruku lub eksportu.
- E-etykieta z historii partii. Projekt e-etykiety powstaje z faktycznie zapisanych dodatków, a każda publikacja tworzy nową, niezmienną wersję z własnym kodem QR.
Część obowiązków zostaje po Twojej stronie: zgłoszenia do urzędu celno-skarbowego, ewidencja znaków akcyzy w formie wymaganej przepisami i podpisy pod dokumentami papierowymi. Różnica polega na tym, że liczby, które w nich wpisujesz, pochodzą z jednego, spójnego źródła, a nie z pamięci.
Prowadź winiarnię bez chaosu w papierach
Digiwine łączy ewidencję, fermentację i raportowanie w jednym miejscu — tak, by obowiązki nie zabierały czasu na wino.
Źródła i podstawy prawne
Akcyza i kontrola celno-skarbowa
- Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym – tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 412 (art. 8 ust. 3 i art. 30 ust. 4a: ubytki, art. 21 ust. 1: deklaracja i wpłata, art. 47 ust. 1 pkt 2 i ust. 1a: produkcja poza składem podatkowym, art. 95 ust. 4–7: stawka i mały producent wina, art. 165a ust. 1 pkt 3: stawki w latach 2022–2026)
- Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2023 r. w sprawie ewidencji, dokumentacji i protokołów dotyczących wyrobów akcyzowych i znaków akcyzy – Dz.U. 2023 poz. 2817 (§ 2, § 6, § 8: zasady prowadzenia dokumentacji, § 39–42: dokumentacja nastawu, kupażu i kontroli rozlewu)
- Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 sierpnia 2021 r. w sprawie kontroli celno-skarbowej niektórych wyrobów akcyzowych – Dz.U. 2021 poz. 1636 (§ 3: zakres kontroli, § 29–30: zgłoszenie procesów produkcyjnych, § 33: zgłoszenie oznaczania znakami akcyzy)
- Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej – tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1131 (art. 74 ust. 1: warunki i środki do kontroli, art. 106–110: urzędowe sprawdzenie)
- Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 2018 r. w sprawie urzędowego sprawdzenia – Dz.U. 2019 poz. 2 (§ 2 ust. 1 pkt 3, § 3 ust. 3: dokumenty dołączane do zgłoszenia)
- Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie norm dopuszczalnych ubytków niektórych wyrobów akcyzowych – tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 728 (§ 10: wyroby winiarskie)
- Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2024 r. w sprawie oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy – Dz.U. 2024 poz. 1973
- Ministerstwo Finansów, serwis podatki.gov.pl: stawki akcyzy
Rynek wina, WIJHARS, KOWR i WIORiN
- Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o wyrobach winiarskich – tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 844 (art. 2 pkt 24 i art. 7 ust. 2: drobny producent wina z upraw własnych, art. 8 ust. 1: system kontroli wewnętrznej, plan obiektów, osoba odpowiedzialna za jakość, art. 10: rejestr prowadzony przez KOWR, art. 17: właściwość WIJHARS, art. 18: kontrola upraw przez WIORiN, art. 21 ust. 2: informacja o zamiarze wyrobu wina, art. 28: rejestr przychodów i rozchodów, art. 30: certyfikacja wina, w tym ust. 8: numer certyfikatu w rejestrze, art. 32–33: deklaracje)
- Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2018/273 – EUR-Lex (art. 29: operacje wpisywane do rejestru)
- Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/274 – EUR-Lex (art. 15: dane o produktach, art. 16: dane o operacjach, art. 20: terminy wpisów)
- Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/33 – art. 49 (rocznik) i art. 50 (odmiana winorośli)
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013, art. 119 (obowiązkowe dane na etykiecie, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem (UE) 2021/2117) oraz rozporządzenie (UE) nr 1169/2011, art. 9 ust. 1 lit. c (alergeny)
- IJHARS: Rynek wina oraz Znakowanie win i aromatyzowanych produktów sektora wina
- Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi: Nowe obowiązki znakowania win informacjami o wartości odżywczej i wykazie składników
- Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin – tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 624 (art. 2 ust. 3–4: wojewódzki inspektor ochrony roślin i nasiennictwa jako organ właściwy, w tym dla dokumentacji z art. 67 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009)
- Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia – tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1448
Powiązane artykuły
- Produkcja i raportowanieKarta kupażu i metryczka nastawu 2026 – co muszą zawierać według aktualnych przepisów
- Produkcja i raportowanieKsięga banderolowania i ewidencja w piwnicy – dlaczego Excel przestał wystarczać?
- Produkcja i raportowanieOd zeszytu do chmury. Jak zautomatyzować dokumentację dla KOWR i Urzędu Celnego?